Een verkoop zoals men ook wel zegt "uit de hand" is een verkoop zonder tussenpersonen: de eigenaar verkoopt en de andere partij koopt. De onderhandelingen kunnen in verschillende fases gebeuren: van een optie tot een notarisbezoek.

Aankoopoptie

Het huis of appartement heeft alles wat u zocht en toch weet u het niet zo zeker. Vraag dan of u een optie kan nemen om er nog even over na te denken, te informeren in de buurt en bij de bank langs te gaan. U kan met de verkoper een optietijd van een tot twee weken afspreken. In die tijd belooft de eigenaar de woning niet te verkopen aan iemand anders.
Een optie verplicht tot niets. Na de afgesproken termijn staat de woning gewoon opnieuw voor iedereen te koop. Beslist u in de optieperiode om de woning te kopen, dan moet u dat in een aangetekende brief aan de verkoper laten weten. In administratieve taal heet dat 'de optie lichten'. De brief maakt de koop definitief. Het is daarom belangrijk in de optieovereenkomst al duidelijke afspraken te maken over de prijs, de betalingstermijn en andere voorwaarden. Maximum vier maanden later volgt de notariële akte.
De verkoper vraagt meestal een borg voor zo'n optieperiode. Wordt de optie niet gelicht, dan bent u als eventuele koper dat optiegeld kwijt. De verkoper kan het beschouwen als schadevergoeding (gewoonlijk wordt 5% als optiegeld aangerekend). Koopt u wel, dan dient de borg als voorschot op de verkoopprijs. In de rechtse kolom vindt u een voorbeeld van een aankoopoptie.

Onderhandse overeenkomst (verkoopovereenkomst)

Zodra de eigenaar en de koper het eens zijn over de prijs, is de verkoop gesloten en kan de afspraak zwart op wit worden gezet in een onderhandse overeenkomst. De overeenkomst is het bewijs dat het contract gesloten is. Ze dient als basis voor de notariële akte, die maximum vier maanden later moet worden verleden. Bij de ondertekening van de onderhandse overeenkomst moet u meestal een voorschot van 10% van de kostprijs betalen. Het is niet verplicht, maar wel de regel.
Maak de verkoopsovereenkomst zo volledig mogelijk. De verkochte woning moet duidelijk zijn omschreven.
Zorg ervoor dat gegevens als kadastraal inkomen en oppervlakte correct zijn. Het moet ook duidelijk zijn dat de verkoper zeker de enige eigenaar is van de woning. Als er meerdere eigenaars zijn, controleer dan of ze allemaal bekwaam zijn om te verkopen (geen minderjarige of gefailleerde). Let op dat er geen vruchtgebruik, hypotheek of recht van bewoning op de woning rust.

Het is aangeraden de overeenkomst bij een notaris op te maken. De Verzekeringen van het Notariaat bieden meteen een gratis verzekering aan tegen overlijden door ongeval in de periode tussen het afsluiten van de onderhandse overeenkomst en het verlijden van de notariële akte. Het verzekerde bedrag is gelijk aan de verkoopprijs plus de kosten, rechten en honoraria, maar is beperkt tot 123.946,76 euro.
In de onderhandse overeenkomst kan u als koper een aantal voorwaarden inlassen waarvan u de definitieve verkoop nog laat afhangen. Dat heet dan een overeenkomst met opschortende voorwaarde. Bijvoorbeeld: de verkoop gaat alleen door als de koper een lening kan krijgen; als de verkoper een gunstig bodemattest kan voorleggen; als de woning vrij is van bouwovertredingen; ...
In de rechtse kolom vindt u een voorbeeld van zo'n onderhandse overeenkomst (verkoopovereenkomst).

Over het bodemattest moet trouwens sowieso duidelijkheid bestaan vóór u de verkoopovereenkomst tekent. De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) levert het attest af. Het geeft de zekerheid dat de grond waarop het huis staat niet is vervuild. De notaris vraagt het attest aan en neemt hierover een verklaring op in de notariële akte. Prijskaartje: 25 euro per kadastraal perceel.